A BUNGBUNG PAR DIAT A LIA PIRE RA TE KRISTO, ona i mulaot pi ra Takodo na Tulungen na kure kana nilaun.
A Buk Tabu i varve dat ure ra utul a mangana vuna tarai:
1. A KAINA TUTANA A tutana nina vakir i kapupi Kristo.
“Ma ra tutana vakuku pa i kapupi ra lavur magit kai ra Tulungea i God; tago dia da ra lavur magit na papaua pirana, ma i mama nunure diat, tago dia kure diat ma ra tulungen.” (1 Korinto 2:14)
![]() |
IAU KURE KAUGU NILAUN | |
Iau malamala lualua |
||
A lup pait ra lavur magit iau mainge upi ina pait ia |
||
Kristo vakir i ki ta kaugu nilaun |
2. A TUTANA NA TULUNGEN A tutana nina ba ra Takodo na Tulungen i kure.
“Ma nina i tulungen i kure ra lavur magit, ma ia iat mulai pa ta tutana i kure.” (1 Korinto 2:15)
![]() |
KRISTO I KURE KAUGU NILAUN | |
| Kristo ia ra lualua. | ||
| Lau pait nam ba i mainge upi ina pait ia. | ||
| Kaugu nilaun i ot Amir talaina ma God.. |
3. A TUTANA NINA I NUK PA IA IAT IKA A tutana nina i tar kapupi Kristo, ia kaka, vakir i nurnur tai God upi na kure kana nilaun.
“Ma iau, a tara na turagu, pa ina pait valar pa ia ba ina tata ta vavat da tadav diat dia tulungen, vada ta diat ika dia palapaka, da ta diat dia kuramana tai Kristo. Iau tar tabar avat ma ra polo na u, vakir ma ra dekdek na magit; tago pa ava ga patuan upi ia; maia, ma gori pa ava patuan boko upi ia; tago ava da ra palapaka boko; tago ona ra varngu ma ra varpuapuai i tur livuan pire vavat, pa ava da ra palapaka boko, ma pa ava vanavana vang da ra mangamangana kai ra tarai?” (1 Korinto 3:1-3)
|
1. GOD I TAR TABAR DAT MA RA NILAUN NINA I OT MA I BUKA LEKE.
Iesu i biti, “Iau ga vut upi diat a vatur vake ra nilaun, a nilaun i buka ma ra boina.” (Ioanes 10:10)
“Iau ra vain ma avat a lavur ingarigu; nina i ki tagu, ma iau bula, iau ki tana, na manga vuai; tago ona da ki varbaiai, pa avat a pait valar pa ta magit.” (Ioanes 15:5)
“Ma ra vuai ra Tulungen ia ra varmari, a gugu, a malmal, a kini na varvamadudur, a bala varmari, a bo na mangamangana, a dovotina, a madu na bala, a mangamangana vinvini, ma pa ta varkurai na tur bat ure ra dari.”
(Galatia 5:22-23)
“Ma avat, avat a vatur vake ra dekdek boko, ba ra Takodo na Tulungen na irop taun avat; ma avat a varveai tagu aro Ierusalem, ma ta ra gunagunan par Iudaia ma Samaria, ma tuk ta ra mutuai na langlangun na rakaradan a gunagunan.”
(Apostolo 1:8)
A Takodo na Tulungen i tul tar ra dekdek pirana: Upi na ve ra umana enana ure Kristo |
![]() |
A Takodo na Tulungen i tabar ia ma: Ra Varmari |
Ba i tavua vanavana kaum nurnur tai God ure ra lavur magit parika, go ra lavur magit diat a vana rikai vanavana ta kaum nilaun. Ona u turpa ia ka upi una nunure ra papalum kai ra Takodo na Tulungen, koko una ligur ona pa u tadav vauvue go ra lavur magit. Ta ra turpaina, vakir una da ra tutana nina i ga nurnur tai God mangoro na kilakilala.
Ava ra vuna mangoro na te Kristo vakir dia vatur vake go ra bo na nilaun, nina i buka leke ma i lia?
2. A UMANA TE KRISTO PA KIAT A VATUR VAKE RA BO NA NILAUN NINA I BUKA LEKE MA I LIA, ONA DIA NUKNUK URE DIAT IAT IKA.
A tutana nina i nuk pa ia iat ika, i nurnur tana iat upi na laun da ra te Kristo:
(a) Kan pa ta tikai i tar ve vakapa ure ra varmari kai God ma ra dekdekina, ma ba God i pun vue kada varpiam. Ba kan i tar valubane. (Rom 5:8-10; Ebraio 10:1-25; 1 Ioanes 1:1-10; 1 Ioanes 2:1-2; 2 Petero 1:9; Apostolo 1:8).
(b) Kana nilaun i tutua ma i kuba mulai.
(c) I mainge upi na pait ra boina, ia kaka i mama pait valar pa ia.
(d) Pa i nurnur ta ra Takodo na Tulungen upi na vadekdek ia, upi na laun ma ra nilaun tuna.
(1 Korinto 3:1-3; Rom 7:15-24; Rom 8:7; Galatia 5:16-18).
NINA I NUKNUK URE IA IAT IKA – Go ra umana magit dia vung vaarike ra te Kristo nina pa i ot kana nurnur tai God:| Vakir i nunure ba ava ra Takodo na Tulungen na pait ia ure kana nilaun.
Pa i nurnur tai God, ma pa i torom tana. Pa i mari God ma pa i mari ra umana enana. Vakir i mainge upi na vartovo ta ra Buk Tabu. |
![]() |
I laun ta ra umana varkurai, ma vakir ta ra nurnur. I laun ma ra bunurut, ma vakir ma ra varmari. I dur ra umana nuknukina. Ia ra tena varurai. I ruva, tago i rara. I ngarao ma i ligur. I gire ke ra umana kaina magit ta ra lavur magit par ma ta ra tarai par. I alalir vurvurbit, ma pa ta vunapai kana nilaun, ma pa i kapa ba i mainge ra ava. |
(A tutana nina i pait vatikene ra kaina, kan vakir ia ra dovot na te Kristo. 1 Ioanes 2:3-5; 1 Ioanes 3:6-9; Epeso 5:5).
A vautuluna mamat na nuknuk i varve dat ure ra balbali.
3. NILAUN, NINA I BUKA LEKE MA I LIA, PIRE DIAT DIA IESU I GA VAVALIMA BA NA TUL TAR RA DOVOT NA MULAOT UPI A TAKODO NA TULUNGEN NA KURE KADIA NILAUN.
A Tulungen i kure ta tutana ona Kristo, i laun tana ma ra dekdek i ra Takodo na Tulungen (Ioanes, a pakana 15).
(A) Ona d ul tar iu upi u a te Kristo, a Takodo na Tulungen i ruk ma i ki ta kaum nilaun par, pa na mutu (Ioanes 1:12, Kolose 2:9-10; Ioanes 14:16-17).
A Takodo na Tulungen i ki ta ra lavur te Kristo parika, ia kaka ta umana te Kristo pa dia mulaot upi a Takodo no Tulungen na kure diat.
(B) A Takodo na Tulungen i tabar dat ma ra nilaun i buka leke (Ioanes 7:37-39).
(C) A Takodo na Tulungen i ga vut upi na vaki Kristo ta ra kini na lualua (Ioanes 16:1-15). Ona a Takodo na Tulungen i kure ta tutana, nam ra tutana bula na vung Kristo ta ra kini na lualua ta kana nilaun.
(D) Ta kana mutuaina vartuluai, ba pa i ga tutua boko urama ra bala na bakut, Kristo i ga vavalima ba na tul tar ra Takodo na Tulungen pire dat, ma ba ra Takodo na Tulungen na vadekdek dat upi dat a varveai tai Kristo (Apostolo 1:1-9).
Io, ra Takodo na Tulungen na kure, ba vabuka, davatane ta tutana?
4. A TAKODO NA TULUNGEN I KURE DAT BA DA NURNUR. ONA DAMANA, DAT A KAIRANE RA NILAUN NINA I BUKA LEKE MA I LIA, BA KRISTO I GA VAVALIMA BA NA TUL TAR IA PIRE TIKATIKA NA TE KRISTO.
A Takodo na Tulungen i tale upi na kure kaum nilaun gori iat.
(A) Ona u mainge damana (Mattaio 5:6; Ioanes 7:37-39)
(B) Ona u varvai kapa pire God ure kaum lavur varpiam.
Una nurnur ma una pite pa God tago i tar re vue kaum lavur varpiam—diat nina u tar pait diat lua, diat nina u pait diat gori, ma diat nina ba una pait ia boko—tago Kristo i ga mat ure u (Kolose 2:13-15; 1 Ioanes 1:1-10; 1 Ioanes 2:1-3; Ebraio 10:1-17).
(C) Ta ra nurnur una matoto ba ra Takodo na Tulungen i vabuka nilaun. Ia iat kaum lualua ma i kure u, ta go:
1. KANA VARTULUAI—Una buka ma ra Tulungen.
“Ma koko avat a longlong ma ra mome vain, nina ba i vuna ta ra lavur bilak na magit, avat a buka ma ra Tulungen.” (Epeso 5:18).
2. KANA VAMADING—Ia na bali vatikene kada niaring, ona da araring ma ra tinorom ta ra nuknukina.
“Ma go ia ra magit da rururung tana taday ia, tago ba da lul ta magit da ra nuknukina, i vatorome dat; ma ba da nunure ba i valongore dat ta ra magit par ba da lul ia, da matoto bula ba da tar vatur vake nam da ga lul ia tana.” (1 Ioanes 5:14-15).
Una vung vaarike kaum nurnur ta ra niaring…
A NGA NA NIARING MA RA NURNUR, UPI RA TAKODO NA TULUNGEN NA KURE U MA NA LUE RAP U.
A Takodo na Tulungen i kure dat ma i lue rap dat ona da nurnur uka. A dovot na niaring, ia tika na nga upi una vaarike kaum nurnur tana. Dave, i tale upi una araring ma go ra niaring:
“Tamagu, a tena varmari, iau iba upi u. Iau tar vala kure kaugu nilaun, ma damana iau tar piam vue u. Iau pite pa u tago u tar re vue kaugu lavur varpiam, tago Kristo i ga mat ure iau ta ra bolo. Ma go iau lul upi Kristo na kure mule kaugu nilaun. Una vabuka iau ma ra Takodo na Tulungen, vade u ga vartuluai upi avet a buka me. Iau nurnur ba kaum vamading piragu i dovot, damana iau vatang boina piram go ta ra iang i Iesu Kristo a Natum.”
Dave u mainge upi ra Takodo na Tulungen na kure u? Ona u mainge damana, una araring ma una nurnur tai God gori iat.UNA NUNURE DAVATANE BA RA TAKODO NA TULUNGEN I KURE U?
Dave, u tar lul God upi na vabuka u ma ra Takodo na Tulungen? Dave, u nunure ba ra Takodo na Tulungen i kure u ma i lue rap u gori? To ia i ga biti ba na dari? God iat, ta kana tinata: Ebraio 11:6; Rom 14:22-23.
I topa dat ba dat a nurnur ta ra lavur vamading ta ra tinata kai God, ma koko da nurnur ta ra umana kakairanai ta ra bala i dat.
Kada kakairanai i pupukuai vatikai. Ta umana pakana da kairane ba ra lavur magit dia boina, ma ona dia kaina vanavana da turpa ia upi dat a nunuk lalar. A te Kristo i laun ta ra nurnur; i nurnur tai God ma ta kana umana vamading, nina dia varogop vatikai ma pa dia pupukuai muka. (Ioanes 14:21)

Go ra trakta ma terela dir valarue go ra magit, ba ava ra vuna ba pa i topa dat upi dat a nurnur ta kada kakairanai. A trakta ia ra lavur dovot na vamading kai God, nina dia ki ta kana tinata. A terela nina di pakan tar ia ta ra trakta, ia kada nurnur tai God ma ta kana tinata. A kinakap, ia kada kakairanai. A kinakap pa i tale upi na maravut ra trakta ma ra terela. A trakta i tale upi na vanavana varkolono, ia kaka a terela pa i tale upi na al ra trakta. Damana kad nurnur i ki ta ra umana dovot na vamading kai God. Kada nurnur i pakan tar dat tai God. Da nurnur ta ra vamading, ma vakir ta kada kakairanai ure. Vakir da nurnur ta kada kakairanai.
A NGA URE RA KINI TA RA TULUNGEN
A kopono nga ba ra te Kristo na mur ia, upi a Tulungen na kure kana nilaun, ia ra nurnur: a nurnur tai God ma ta kana umana vamading. Ona u nurnur vatikai:
(A) Kaum nilaun na vung vaarike ra vuai ra Tulungen, ma na tavua vanavana (Galatia 5:22-23); ma kaum nilaun na pupukuai vanavana upi amur a varogop ma Kristo (Rom 12:2; 2 Korinto 3:18).
(B) Kaum uman niaring ma kaum niluluk ta ra Buk Tabu diat a ngatngat piram, ma una kap ra bo na kukuraina tana.
(C) Una vatur vake ra dekdekina upi una varveai tana (Apostolo 1:8).
(D) Una ki na vaninara upi una varubu ma ra umana kaina magit ta ra rakarakan a gunagunan (1 Ioanes 2:15-17)….ma ra umana kaina magit na palapaka (Galatia 5:16-17)….ma ma Satan (1 Petero 5:7-9; Epeso 6:10-13).
(E) Una vatur vake ra dekdek upi una vatang PATA ta ra lavur magit dia kaina (1 Korinto 10:13; Pilipoi 4:13; Epeso 1:19-23; Epeso 6:10; 2 Timoteo 1:7; Rom 6:1-16).
A VUVU NA TULUNGEN
Ta ra nurnur, i tale upi una nunure ba God i mari u ma ba i re vue kaum lavur varpiam, ta ra bungbung par. Amur a varagur ma ra Luluai ma una kudar pirana. Ta nam ra pakana bung ba u nunure ba ta magit ta kaum nilaun nina vakir a Luluai i gugu ure, una ve lulut ia. Ma una vatang boina tuna pire God tago i tar re vue kaum lavur varpiam, tago lesu Kristo i ga mat ta ra bolo. Una alube kana varmari ma kana punpun vuai upi kaum iat, ta ra nurnur, ma amur a ki varurung ma God ta ra bungbung vatikai.
Ona u turpa ia upi u iat una kure mule kaum nilaun, go ia ra varpiam. I topa dat upi dat a vartovo upi dat a vuvu tar ra tulungen ta kada nilaun.
A VUVU NA TULUNGEN i dari: da vuvu vue ra dur ma da vuvu tar ra gomgom. Go na vadekdek u upi una vala kairane ba God i mari u ma ba i pun vue kaum lavur varpiam.
1. VU VUE—una ve God ure kaum lavur varpiam—koko una valar ia upi una ive ta, magit tana kan God ba kan u iat; ma namur una pite pa ia tago i tar re vue (1 Ioanes 1:9 ma Ebraio 10:1-25). Ba da tar tata kapa ure kada lavur varpiam, i topa ia ba ra nuknuk i dat ma kada mangamangana diat a enana iat.
2. KAP RA VUVU—Una alube Kristo upi na kure kaum nilaun ta ra dekdek i ra Takodo na Tulungen. Ta ra nurnur, una ma toto ba gori kure u ma i vadekdek u. go ia ra vartuluai nina i ki tai Epeso 5:18, ma ra vamading nina i ki tai 1 Ioanes 5:14-15.
ONA GO RA IK A BUK I TAR MARAVUT U, MA U TAR KAP RA BO NA TINATA TANA, I BOINA BA UNA TUL TAR IA PIRE TA TIKAI, BA UNA LUK IA PIRANA.
Campus Crusade for Christ International i vaninare go ra buk: WILLIAM R. BRIGHT ia ra lualua tana.
Nina i balaure ra papalum kai ra Campus Crusade for Christ ati Papua New Guinea:
Campus Crusade for Christ
A.C.P.O. Box 51
Quezon City 3001
Republic of the Philippines


